Is het Mercosurhandelsverdrag het Europese antwoord op Donald Trump?

de Volkskrant Elke Dag

maandag 12 januari 2026 15:27

Samenvatting

De ondertekening van het Mercosur-verdrag, na meer dan 25 jaar onderhandelen, markeert een nieuwe handelsrelatie tussen de EU en vier grote Latijns-Amerikaanse landen. In een podcast van De Volkskrant bespreken hoofdredacteur Pieter Klok en correspondenten Mark Pepekoorn en Dion Mabius de inhoud en betekenis van deze overeenkomst. De deal schafte stapsgewijs importheffingen af op producten als auto's en landbouw, terwijl Europese dienstverleners beter toegang krijgen tot markten en aanbestedingen. Een belangrijk strategisch motief is het verkrijgen van toegang tot cruciale grondstoffen zoals lithium en mangaan, om de afhankelijkheid van China te verminderen. De onderhandelingen verliepen moeizaam, vooral door de weerstand vanuit de Franse en Poolse landbouwsector tegen Zuid-Amerikaans rundvlees en zorgen over ontbossing. In Nederland was er aanvankelijk ook veel politieke weerstand, maar een omslag vond plaats toen duidelijk werd dat de economische impact meevalt en het verdrag gezien werd als een antwoord op het protectionisme van Donald Trump. Hoewel de economische baten voor Nederland beperkt zijn (een BBP-stijging van 0,02% in 2040), is de geopolitieke winst aanzienlijk. Het verdrag bevat clausules over klimaat en mensenrechten, en het moet China's dominantie in Zuid-Amerika counteren. Met name Spanje ziet een gouden kans vanwege een gedeelde taal, cultuur en economische belangen. Premier Sánchez profileert zich met de deal als een alternatief voor Trumps isolationisme en als een bouwer van bruggen.