Moet Europa het ‘uitmaken’ met de VS?

NRC VandaagNieuws

vrijdag 9 januari 2026 04:00

Samenvatting

De relatie tussen de Verenigde Staten en Europa verslechtert onder Trump, die Europa beschuldigt de VS 'op te lichten' en zelfs dreigt met annexatie van Groenland. Volgens politicoloog Hendrik Vols is de band geen romantische vriendschap meer, maar een 'verstandshuwelijk' zonder vertrouwen. Ondanks de Amerikaanse kritiek en de suggestie dat Europa de zwakke partij is, is het tegenovergesteld waar. Europa is een economische grootmacht met een aantrekkelijke markt van 450 miljoen consumenten, wat techbedrijven dwingt zich aan Europese regels te houden. Social gezien presteert Europa beter met meer levensgeluk en minder ongelijkheid. Desondanks vertonen Europese politici een onterende reflex door toe te geven aan Amerikaanse druk, zoals deregulering en het afbouwen van klimaatbeleid. Dit leidt tot een bewuste verzwakking van Europa. De spreker stelt dat Europa assertief moet zijn en vasthouden aan eigen principes. Hoewel de VS militair sterker is, moet Europa niet zwakker staan op andere fronten. Europa moet niet capituleren of Trump imiteren met brutaliteit, maar juist eigen regels verstrengen en klimaatbeleid doorzetten, ook tegen de zin van Washington. Intensievere defensiesamenwerking is nodig om de slagkracht te vergroten. De situatie in Venezuela, waar Europa Amerikaanse interventie niet bekritiseerde, werd als zwakke reactie genoemd, in tegenstelling tot het felle antwoord op de bedreiging tegen Groenland. De relatie met de VS, cruciaal voor veiligheid zoals in Oekraïne, moet gekoesterd worden, maar Europa moet duidelijk eigen belangen en grenzen aangeven. Te onderdanig of te agressief optreden schaadt de relatie; evenwicht en pragmatisme zijn essentieel. Europa moet ook andere partners zoeken op gebieden als klimaat en geopolitiek. De wereldpolitiek vereist een nuchtere aanpak. Europa moet volwassen genoeg zijn om haar eigen weg te vinden en opkomen voor eigen belangen, niet alleen voor die van de VS. Statenrelaties zijn niet romantisch.