De gele lijn die Gaza verdeelt

De Dag

woensdag 21 januari 2026 11:00

Samenvatting

Een kaart van Gaza toont een gele lijn van noord naar zuid die naar de kust buigt. Het gebied westelijk van deze lijn, onder controle van Hamas, beslaat ongeveer 53% van Gaza en is volledig omsingeld door door Israël gecontroleerd gebied. De lijn werd in oktober vastgelegd bij een staakt-het-vuren en een gefaseerde terugtrekking. De bevolking had weinig keuze waar ze terechtkwamen. Ongeveer twee miljoen mensen bevinden zich westelijk van de lijn, in een smalle strook tussen de lijn en de zee in overvolle tentenkampen onder zeer slechte omstandigheden. In het oosten, ten oosten van de gele lijn, verblijven nog enkele tienduizenden mensen. Zij zagen vaak bewust af van verhuizing naar het westen omdat ze de omstandigheden daar niet beter achten. Terugkeren van west naar oost over de gele lijn is levensgevaarlijk; het gebied is verboden voor Palestijnen en iedereen die probeert de lijn over te steken, wordt onder vuur genomen. Volgens een telling van de BBC zijn er zeker 69 mensen, onder wie kinderen, gedood bij dergelijke pogingen. De exacte locatie van de lijn is ter plekke niet altijd even duidelijk. Markeringen zijn niet overal aanwezig en de blokken of boeien die soms gebruikt worden, worden ook wel verplaatst, wat voor extra verwarring zorgt. Daarnaast wordt besproken hoe Israëlische militairen tijdens een staakt-het-vuren in Gaza stelselmatig hun militaire positie hebben uitgebreid. Satellietbeelden van eind november 2025 vergeleken met beelden van eind december 2025 laten zien dat Israëlische blokkades en militaire posities ongeveer 300 meter dieper Gaza in zijn verschoven, waardoor het door Israël gecontroleerde gebied groter wordt en er meer Palestijns grondgebied wordt ingenomen. Het Israëlische leger ontkent dit, maar de beelden duiden op een duidelijke verandering binnen een maand. Daarnaast tonen satellietbeelden van The New York Times aan dat, ondanks het staakt-het-vuren, de verwoesting van gebouwen in Gaza doorgaat. De tekst beschrijft de chaotische situatie in Gaza na een eenzijdig Israëlisch bestand, waarbij de verwoesting verder reikt dan de afgesproken gele zone en onduidelijkheid heerst over de grenzen. Israël claimt dat deze sloop nodig is voor veiligheidsdoeleinden, maar de praktijk leidt tot extra leed voor de Palestijnen: zo'n 10.000 vermisten en onvoldoende humanitaire hulp ondanks beperkte toegang via vrachtwagens. Tegelijkertijd is er het Trump-plan voor een gefaseerde terugtrekking van het Israëlische leger. Dit plan kent drie fasen (geel, rood en zwart), maar zit formeel vast in fase 2. Hamas moet eerst ontwapenen en gijzelaars overdragen voordat verder wordt teruggetrokken, en het is onzeker wanneer dit gebeurt. Buiten de zwarte lijn zou een bufferzone ontstaan, wat neerkomt op een permanente Israëlische bezetting. Alternatief worden er \\"veilige gemeenschappen\\" voorgesteld door de VS. Deze kampen bieden basisvoorzieningen en zijn bedoeld voor Palestijnen zonder Hamas-connecties. De bevolking staat hier echter zeer sceptisch tegenover; ze zien de kampen als gevangenissen of een manier om Gaza op te splitsen. Mensen die verhuizen, mogen niet terug naar andere delen van Gaza (zoals de stad Gaza) en vrezen voor een permanente verdeling van het grondgebied onder Israëlische controle, terwijl de bevolking eenheid en zelfbeschikking eist.