Het wordt nooit meer zoals het was

Boekestijn en De Wijk | BNRNieuws

dinsdag 13 januari 2026 13:21

Samenvatting

Een luisteraar vraagt of de huidige periode gevaarlijker is dan de Koude Oorlog. De presentatoren zijn dat eens. Het voordeel van de Koude Oorlog was de duidelijke tweestrijd en het gedeelde belang om een kernoorlog te voorkomen. Nu is de wereld volatieler en onvoorspelbaarder met meerdere grote spelers als China en een dreigend Rusland. De huidige crisis is complexer omdat Europa zich niet heeft aangepast. Het internationale recht, dat Europa juist zou moeten beschermen, wordt ondermijnd, waardoor Europeanen vermalen raken in een strijd tussen grootmachten. Europa is hier institutioneel en emotioneel totaal niet op voorbereid. De erosie van de rule-based order begon al rond 2001 en wordt nu versneld. Het is een illusie te denken dat de wereld terugkeert naar de situatie van voor 2016. De spreker stelt dat de VS fundamenteel verschuiven. Demografische veranderingen zorgen ervoor dat de focus naar Azië verschuift en niet langer naar Europa. Europa had twintig jaar geleden al economisch en defensieonafhankelijk moeten worden, maar heeft niets gedaan en krijgt nu de rekening gepresenteerd. De angst bestaat dat Trump de troepen terugtrekt. Ook een hechtere relatie met Rusland als derde wereldmacht wordt als onwaarschijnlijk gezien. Er is een diepgewortelde kloof en de relatie is vaak gebaseerd op spanning. Rusland kiest nu voor het Oosten en is economisch zwak, waardoor China interesse toont in Russische gebieden. Een herstel van relaties duurt decennia zolang Poetin aan de macht is. De Verenigde Staten stoten bondgenoten af door hun gedrag, waardoor hun positie verzwakt. Trumps beleid is pure machtspolitiek maar werkt averechts: landen zoeken toenadering tot elkaar. De arrogantie van Trump bevordert de opkomst van China en zorgt ervoor dat de soft power van de VS verdwijnt. De gasten concluderen dat de wereld structureel verandert en nooit meer hetzelfde wordt.